Bevrijdingsverhaal

Scroll down pa Papiamentu and English

Na de zee, komt de woestijn

Na de zee, komt de woestijn 

Na de zee, komt de woestijn.
Maria, de oma van mijn oma, was 14 jaar oud toen in 1863 de slavernij werd afgeschaft. Maar ze was 24 jaar voordat in 1873 het Paga Tera systeem was afgelopen. Tien jaar lang had ze steeds klaar moeten staan om te werken voor haar voormalige meester. Twaalf dagen onbetaald en als hij meer dagen nodig had, tegen een geringe vergoeding.

Na de zee, komt de woestijn.
Dolores, mijn oma, was 35 jaar oud toen de Nederlandse Antillen in 1954 politieke autonomie kregen. Maar ze was 50 jaar voordat in 1969 de eerste zwarte volksvertegenwoordiger deel mocht uitmaken van dat zelfbestuur.

Na de zee, komt de woestijn.
In 1984 was ik 4 jaar oud. Terwijl op Curaçao de eerste zwarte vrouw premier werd van de Nederlandse Antillen en het eiland een eigen vlag en een nieuw volkslied in het Papiaments kreeg, kwamen wij naar Nederland.

Het land van kansen en van uitsluiting;
land van nieuwe vrienden en van uitgescholden worden om je huidskleur;
land dat hoort bij hetzelfde koninkrijk maar waar jouw uiterlijk gebruikt wordt als kostuum.

Je haren worden nagebootst met een pruik; ze gebruiken schmink om jouw natuurlijke kleur en die van je familieleden voor te stellen en met rode lippenstift doen ze jouw lippen na.

Maar omdat de eerste schepen met Afrikanen pas in 1657 in Willemstad aankwamen, noemen ze jou een nieuwkomer die geen kritiek mag hebben op een traditie uit 1850.

Dat jouw familie in 1850 nog in slavernij leefde, mag geen reden zijn om de geschminkte karikatuur in verband te brengen met slavernij.

Dat de Nederlandse overheid in de jaren 1850 debatteerde over het al dan niet afschaffen van de slavernij geeft jou niet het recht om een politieke discussie te beginnen over die inmiddels zo populaire figuur.

Na de zee, komt de woestijn,
woestijn van dorsten naar meer gerechtigheid en honger naar meer erkenning. Maar ook de woestijn waarin God manna uit de hemel geeft en water uit de rots.

Na de zee, komt de woestijn.
Maar we staan niet stil in deze wildernis. We trekken voort naar de weerstand van plaatsen waar je geen toegang krijgt en naar bondgenoten onderweg die bereidt zijn om je verder te helpen.

Na de zee, komt de woestijn.
Maar we gaan door. Nog even en we staan aan de oevers van de Jordaan.
Zie je hem liggen?


Context
In januari 2018 deden vele christelijke kerken en kerkgenootschappen mee aan de Week van Gebed voor de eenheid. Zo ook mijn parochie in Amersfoort. Het materiaal voor deze week was voorbereid door Raad van kerken van het Caribisch gebied. Het thema dat zij kozen, was: Recht door zee. Gebaseerd op het bevrijdingsverhaal uit Exodus 15:1-21 waarin de Israëlieten op hun vlucht uit Egypte door God droog door de zee geholpen worden.

Vanuit mijn Caribische wortels werd ik gevraagd om bij de afsluitende viering een verhaal van bevrijding te vertellen. Daarbij heb ik gebruik gemaakt van de ervaringen van mijn familie en van mijzelf. Het refrein verwijst naar het verhaal van het volk Israël dat na de tocht door de zee nog veertig jaren door de woestijn moest dwalen voordat zij de oevers van het beloofde land bereikten.

Held die ik ben, vergat ik mijn aantekenkaartjes in mijn tas waardoor ze netjes in de sacristie lagen toen ik het woord nam. De versie die ik heb voorgedragen was iets korter dan degene hierboven omdat ik twee regels vergat…

Materiaal gebedsweek.
Afschaffing van de slavernij.
Paga tera systeem.
1e schip met Afrikanen. (Genoemd in het artikel over het ontstaan van Willemstad)
Algemene informatie over Curaçao.


Kuenta di liberashon

Sali laman, drenta desierto

  
Sali laman, drenta desierto

Sali laman, drenta desierto.
Maria, e wela di mi wela, tabatin 14 aña dia ku nan a libera e katibunan. Pero e ta tin 24 aña prome ku sistema di Paga Tera a kaba. Durante dies aña e mestera keda pendiente pa traha pa e shon ki ora ku e shon ta yamé. Diesdos dia e mester a traha gratis. Si e shon ta ke pe traha mas, e ta tin ku dune un tiki sen.

Sali laman, drenta desierto.
Dolores, mi wela, ta tin 35 aña ora den 1954 Antias Hulandes a hanja outonomia polítiko. Pero e mester a warda te ku su 50 aña promé ku un hende pretu por a bira representante di pueblo den aña 1969.

Sali laman, drenta desierto.
Den aña 1984, mi tabatin 4 aña. Mientras ku na Kòrsou un señora pretu a bira promé minister di Antias Hulandes y e isla a haña un bandera propio ku un himno nobo na Papiamentu, nos a bini Hulanda.

Pais di oportunidad y di eksklushon;
pais kaminda bo ta haña amigunan nobo y tambe hende ku ta insultá bo pa motibo di bo kolo;
pais ku ta pertenese na mesun reino pero kaminda po kurpa ta wordu husa komo un vestido.

Bo kabei nan ta kopia ku un peluka; makiahe tin ku representa bo kolo y esun di bo famianan y ku lipstik nan ta imita bo lipnan.

Pero pasombra e promé barku ku Afrikanonan a yega haf di Willemstad na aña 1657, nan ta yamabo un nobato ku no tin mag di kritika un tradishon di aña 1850.

E echo ku bo famianan tabata katibu den e aña 1850, no ta un motibu pa bo relashona e karikatura makia ku sklabitut. 

Djis pasobra gobiernu di Hulanda tabata debata si nan lo bai stop sklabitut of no den e añanan 1850 no ta dunabo e derechi pa kuminsa un diskurso polítiko sobre e figura ku awendia ta asina popular.

Sali laman, drenta desierto,
e desierto kaminda nos tin set pa mas hustisia y hamber pa mas rekonosimiento. Pero tambe e desierto kaminda Dios ta manda su manna for di shelu y ta saka awa for di un baranka.

Sali laman, drenta desierto.
Pero nos no ta para ketu den e mondi aki nos ta bai topa e resistensia di luganan ku no ke laga bo drenta y e aliadonan ku ta dispuesto pa yuda bo bai mas leu.

Sali laman, drenta desierto.
Pero nos ta sigui bai. Djis un rato mas y nos lo yega na banda di Jordan.
Bo ta mire aya?


Konteksto
Den Januari di 2018 varios iglesianan y communionan ekklesial a partisipa na e Siman di Orashon pa union. Asina tambe na mi parokia den Amersfoort. E material pa e siman aki a wordu prepara dor di e Caribbean Conference of Churches. E lema ku nan a skohe a wordu tradusi na Hulandes komo ‘Recht door zee’ (Regt dor di laman). E lema a wordu tuma for di Exodus 15:1-21 kaminda pueblo di Israel ta hui for di Egyptio y Dios ta skapa nan ora e laga nan pasa dor di e laman sin muha.

Debi ku mi raisnan ta dera den Caribe, nan a puntra mi pa konta un kuenta di liberashon durante e selebrashon final di e siman aki. Mi kuenta ta basa riba eksperiensha di mi famianan y di mi mes. E refran ta referi na e kuenta di e pueblo di Israel ku despues ku nan a pasa dor di laman, mester a pasa 40 aña ta dualu den desierto, prome ku nan por a yega na e banda di e pais prometi.

Ku mi kabes yen, mi a lubida mi papel ku mi notenan den tas, asina ku ora mi mester a konta mi historia, nan tabata nèchi, nèchi den sakristia. Pa e motibu ei, e kuenta ku mi a konta tabata mas kortiku ku esun akinan, pasobra mi a lubi dos regla…

Informashon pa Siman di Union (na Ingles)
Historia di Willemstad (na Hulandes)
Emansipashon (na Hulandes)
Informashon general tokante Kòrsou.


A story of liberation

Through the sea, into the desert

Through the sea, into the desert

Through the sea, into the desert.
Maria, my grandmother’s grandmother, was 14 years old when slavery was abolished in 1863. But she was 24 years old before the ‘Paga Tera’ system was over. During those ten years she had to be available to work for her former master whenever he wanted her to. Twelve days of unpaid labour and if he needed more, he’d have to pay her a small fee.

Through the sea, into the desert.
Dolores, my grandmother, was 35 years old when in 1954 the Netherlands Antilles got political autonomy. But she was 50 before the first black representative was allowed to participate in that self governing body in 1969.

Through the sea, into the desert.
In 1984 I was 4 years old and while in Curaçao the first black woman became prime minister of the Netherlands Antilles and the island got its own flag and a new national anthem in Papiamentu, we moved to the Netherlands.

Land of opportunities and of exclusion;
land of new friends and of name calling based on the colour of your skin.
Land that belongs to the same kingdom but where your appearance is used as a costume.       

A wig to represent your hair, face paint to mimick your natural colour and that of your family members and red lipstick to imitate your lips.

But because the first ship with Africans only landed in the harbour of Willemstad in 1657, they say you’re a newcomer who can’t criticise a tradition from 1850.

Just because your family was still living in slavery in 1850 that doesn’t give you the right to draw connections between the painted caricature and slavery.

And the fact that the Dutch government spent the 1850’s debating on wether to abolish slavery or not, that doesn’t mean you get to start a political discussion on a figure that has now become so popular.

Through the sea, into the desert,
the desert of thirsting for more justice and hungering for more recognition. But also the desert where God sends his manna from heaven and makes water flow out of a rock.

Through the sea, into the desert.
But we won’t stand still in the wildernis. We’ll move on toward the resistance from places that refuse to admit you and to the allies that are willing to help you go further.

Through the sea, into the desert.
But we will move on. Just a little while before we’ll stand on the banks of the river Jordan.
Can you see it lying there?

Background
In January 2018 lots of churches and ecclesial communities participated in the Week of Prayer for unity. So too in my parish in Amersfoort. The material used for this week was prepared by the Council of Caribbean Churches. The theme they chose was localised into Dutch as ‘Recht door zee’ (Straight through the sea). This is based on the story of Exodus 15:1-21 which tells of Israels flight from Egypt where God saves them by allowing them to pass through the sea unharmed.

Because of my Caribbean roots I was asked to share a story of liberation during the closing celebration for this week. In doing so I used both my family’s experiences as my own. The refrain is a reference to the story of the people of Israel who having passed through the sea, had to spend 40 years wandering in the desert before they reached the shores of the promised land.

Having carefully made notes on what to say, I left them in my purse so that when the time came for me to speak, the notes were still in the sacristy. As a consequence, the story I told was a bit shorter than the one you've just read since I forgot a few lines…

Material for the week of prayer 2018
Abolition in The Kingdom of the Netherlands
General information about Curaçao